Week 21: Stakingstekort

Alweer lang geleden draaide ik tijdens een onderwijsstaking een spreekster, die probeerde om ons leraren een hart onder de riem te steken, boos mijn rug toe. Wat ze zei vond ik gewauwel en dat kwam omdat de spreekster, behalve de Zaanse wethouder van onderwijs, ook de zus van de toenmalige onderwijsminister was. Zelfde familie, zelfde partij – nou dan weet je het wel. De woorden die ze sprak waren gewenteld in meel dat in een plaatselijke windmolen uit het krachtige Noord-Hollandse graan was gemalen. Ik vond het allemaal wel gebakken, draaide me om en sprak luid met een collega die er net als ik genoeg van had.

Die staking vond plaats in de tijd van een van de kabinetten van Wim Kok, die oud-vakbondsman die vond dat leraren geen salarisverhoging konden krijgen in verband met een mogelijke oververhitting van de economie.

Yeah, right.

Tegenwoordig is dat ‘rugdraaien’ de gebruikelijke pose van de politiek en de ambtenarij richting het onderwijs. Kijk, we staken de komende twee dagen en iedereen zal zijn of haar eigen reden of redenen hebben om het werk neer te leggen, maar ik staak omdat ik voel dat het onderwijs naar de ratsmodee gaat en dat het veel politici en ambtenaren geen moer interesseert dat dit gebeurt. Ik kan weinig doen, behalve met mijn collega’s de boel platleggen en hopen dat de mensen die het probleem van het lerarentekort hebben veroorzaakt dit gaan oplossen.

Ik stond nog langer geleden niet zo ver van de plek waar iemand een andere onderwijsminister, namelijk Wim Deetman, een klap in z’n pens gaf. Iemand stelde een daad. Maar dat ‘daadstellen’ werkte niet. Het werd, terecht. laf en onbehoorlijk gevonden. Toch denk ik er af en toe weleens aan om al die lui die met de sloopkogel door het onderwijs gaan te achtervolgen tot aan de poorten van de hel. Opjagen die mensen. Allemaal.

Maar goed, ik kom uit een pacifistisch en religieus nest, alwaar de toorn Gods toch echt aan Hem werd gelaten. Efeziërs 4:2. U weet wel. Niet dat het me vaak lukt om bescheiden, zachtmoedig, geduldig en vreedzaam te blijven, maar die woorden resoneren nog steeds. En omdat hemel en aarde zich verenigen in rituelen, heb ik meer binding met het geloof van mijn grootouders dan met het anarchisme van de daad, waar mijn mede-studenten ten tijde van het ministerschap van Deetman naar verlangden. Zoals ik al zei: Ik stond erbij en ik keer ernaar.

Maar de vijandigheid jegens de beleidsmakers is er wel. En die zit wat mij betreft ook op lokaal niveau, waar we te maken hebben met een vriendelijke, betrokken maar tandeloze wethouder. De enige knop waar ze zo’n beetje aan kan draaien is de volumeknop van de microfoon waar ze zo vaak in spreekt om uit te leggen hoe zij als portefeuillehouder betrokken is bij het probleem.

Want het is een probleem hè, dat lerarentekort. In 2007 al vastgelegd in een nota van een commissie die onder leiding stond van Alexander Rinnooy Kan. Daarin stond klip en klaar dat het onderwijs afstevende op een kwantitatief en kwalitatief lerarentekort. Het eerste is dagelijks zichtbaar in de klassen en op de scholen, terwijl het laatste nog duidelijk is aangetoond door de Pisa-resultaten inzake de leesvaardigheid van 15-jarige leerlingen.

Kijk, ik heb geen idee hoe we dit probleem moeten oplossen. Ik ploeter vrolijk rond met mijn collega’s op een aardig schooltje op een van Oostelijke Eilanden in Amsterdam. Ik weet, voel en ervaar hoe broos ons systeem is. Er hoeft maar iemand uit te vallen of te vertrekken en er ontstaat een gat in ons team en daarmee in de school, in een van de klassen en op termijn in de resultaten. Dat brengt spanning en emoties met zich mee die maar moeilijk onder woorden zijn te brengen, Het merendeel van mijn collega’s woont niet in Amsterdam. Die stad is voor hen onbetaalbaar. En wat brengt je dagelijks naar een plek waar criminaliteit loert, waar kogels weleens rond vliegen en waar je oud-leerlingen ziet kiezen voor wegen die je duister en onbegaanbaar vindt? Idealisme heeft z’n grenzen, moet u maar denken.

En weet u wat zo opvallend is aan de woorden van de mensen die niet in de scholen werken maar wel bij het onderwijs zijn betrokken? Die woorden zijn zo zalvend. Zalvende woorden klonken uit de mond van mijn oma en mijn moeder geloofwaardig en menselijk (al te menselijk?). Uit de monden van de huidige beleidsmakers klinken ze weinig anders dan die van de gezusters Netelenbos. We zijn in 25 jaar maar weinig opgeschoten.

Neem nu het woordje ‘solidariteit’ dat je in verband met het lerarentekort regelmatig hoort. Laat het duidelijk zijn dat als het er op aankomt, die solidariteit alleen maar door leraren moet worden opgebracht. De mensen die buiten de school staan, zien graag de leraren buigen tot ze barsten. Er zijn leraren die voornemens zijn om dat te doen. U mag ze prijzen. Maar ik doe het niet. Ik prijs ze niet en ik weiger voorts op te draaien voor de problemen die ik niet heb veroorzaakt en waar ik ook niet verantwoordelijk voor ben. Mijn idealisme heeft z’n grenzen: het hek van onze school.

Ik weet niet of staken zal helpen. Ik weet niet of iets gaat helpen. Maar als het menselijk tekort een alledaagse werkelijkheid is, dan kan er ook nog wel een stakingstekort bij. En vergeet niet wat er zo mooi in Spreuken 24 staat: Want de rechtvaardige zal zevenmaal vallen, en opstaan.

We staken ze eindeloos de moeder. We geven niet op. Al zal het zevenmaal zeven keer moeten zijn.

 

 

 

Eén gedachte over “Week 21: Stakingstekort”

  1. In de tijd dat Tineke Netelenbos minister was en ik nog voor de klas stond, heeft ze het ooit bestaan om in het tv-journaal over protesten uit het onderwijsveld te zeggen: “De leerkrachten moeten niet zeuren, we hebben al heel wat voor ze gedaan.”
    Dat woord “zeuren” zit nog in mijn oren.
    Dat is nu precies het toontje en de sfeer die kennelijk op bestuursniveau rondzingt.
    We “zeuren”.

    We gaan het zien de komende jaren. Nu ben ik een gelukkige pensionado met een bloeiende bijlespraktijk, waar ik volkomen onnodige achterstanden zit weg te werken.
    Het resultaat van decennia afbraakbeleid, nonchalance en onzinnige, werkverzwarende onderwijsvernieuwingen. (Schertsenderwijs ook wel “onderwijsvernielingen” genoemd.)

    Ik wens alle werkende collega’s veel sterkte toe de komende jaren/decennia.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s