Week 17: Afhechten

Voor leraren is de onderwijspolitiek een slecht voorbeeld. Als de overheid iets doet, dan is het wel problemen voor zich uitschuiven in de ijdele hoop dat deze als vanzelf zullen verdwijnen. Laaggeletterdheid en het lerarentekort zijn hiervan even duidelijke als fnuikende voorbeelden. Moet men uiteindelijk dan toch iets doen, dan geldt het Engelse gezegde: a day late and a dollar short.

Als leraar weet je hoe belangrijk het is om problemen aan te pakken nog voor ze de kop opsteken. Vrijwel iedere leraar maakt weleens mee dat een boze ouder zich meldt bij het bureau om nog even terug te komen op een situatie die de dag tevoren op school heeft gespeeld. Stel je eens voor dat twee leerlingen tijdens het buitenspelen een fikse ruzie hebben gehad. De overblijfouder meldt het bij je, schetst in grote lijnen wat er is gebeurd en zegt dat het is opgelost. Jij besluit om het te laten voor wat het is, want je moet door met een taalles. Je kunt er donder op zeggen dat beide leerlingen thuis hun eigen versie vertellen van wat er in de pauze is gebeurd. De dader kan slachtoffer worden, terwijl het slachtoffer het thuis doet voorkomen alsof de situatie zo ernstig was dat de hulpdiensten op punt van uitrukken stonden. Vaak blijft het dan daar, thuis, maar soms, zo heel af en toe, meldt een ouder zich bij je om jou met een zwaaiende en beschuldigende vinger de mantel uit te vegen. En vaak zag je dat, achteraf, eigenlijk wel aankomen.

Dat leraren weinig tijd voelen en misschien ook hebben om dit soort situaties voor te zijn, zegt veel over hoe wij het onderwijs inrichten. Truus de Mier is er niets bij. Of, zoals Herman van Veen zong: “Ik moet rennen, springen, vliegen, duiken, vallen, opstaan en weer doorgaan.” Weinig leraren hebben de tijd om ergens langer bij stil te staan. Het wordt te vaak: een andere keer misschien.

Aan het eind van de dag, aan het eind van de week en nu, aan de vooravond van de kerstvakantie, is het belangrijk om tijd te nemen en terug te kijken. Een belangrijke vraag die jij je als leraar moet stellen is of je niets hebt laten liggen. Blijft er iets liggen dat nu ogenschijnlijk een muis is, maar kan uitgroeien tot een olifant? Heb je de plooien glad gestreken met je collega waarmee je vanmorgen in een twistgesprek raakte? Neem je vrijdag goed afscheid van je leerlingen als ze de vakantie ingaan? Het zijn kleine voorbeelden die grote invloed kunnen hebben op je werkplezier, de sfeer in de klas, noem maar op.

Een leraar heeft, met andere woorden, tijd nodig om processen af te hechten. Dat kan aan het eind van de les zijn, als je met klas terugkijkt op die les, maar ook na die les, als je met je benen op tafel terugkijkt op de dag. Een leraar is een vakman die graag goed werkt levert. Dat goede werk vertaalt zich in ons vak niet in prachtige meubels of een mooi sieraad. In het onderwijs bestaat goed werk uit tal van processen die onzichtbaar maar wel voelbaar zijn. Een leraar voelt aan dat zij nog even een ouder moet bellen om uit te leggen wat er in de kleedkamer bij gym is gebeurd, of, om terug te keren naar het begin van dit verhaal, op het schoolplein tijdens overblijf. Goed werk leveren, een kernpunt van ons vak en een van de redenen waarom we ’s ochtends door weer en wind naar school trekken, vraagt tijd en ook veel tijd om te reflecteren. Als je als leraar de tijd niet voelt of niet hebt om aan het eind van een proces iets af te hechten, dan voel je intuïtief aan dat je niet het goede werk levert dat je zou willen leveren. En dat gevoel van tekortschieten vreet aan je zelfbeeld en je liefde voor het beroep.

Het is bon ton om het beroep van leraar hoog te houden en het, zoals je veel mensen die niet voor de klas staan hoort zeggen, te omschrijven als het ‘allermooiste beroep’. Die mensen, ze kunnen bestuurder of schoolleider zijn, zullen weten hoe belangrijk het voor die leraar is om goed werk te leveren. Het kan dan ook niet anders dan dat leraren op scholen van die schoolleider en bestuurder veel tijd krijgen om processen af te hechten. Leraren rennen daar na schooltijd niet naar een vergadering of overleg, maar zitten rustig op hun stoel en kijken terug op de dag en de vele situaties die deze dag zijn langsgekomen.

De kerstvakantie staat op het punt van beginnen. Stel jezelf, voordat je vrijdagmiddag de school uitloopt, de vraag of jij als vakman de ruimte hebt dan wel voelt om de zaken in je werk op een goede manier af te hechten. Als dat niet zo is, dan moet je nog voordat de rollade in de oven gaat en de koningin in de soep, dit afhechten met je leidinggevende. Vraag dan wel eis die tijd. Zorg er dus dat het nieuwe jaar begint met tijd om af te hechten. Het is maar een klein dingetje, maar het zal je veel brengen.

Fijne vakantie.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s