Een week dicht

Als Sinterklaas goed en wel het land uit is, sluit een fiks aantal Amsterdamse scholen een week lang de deuren. Het gaat om basisscholen in de Westelijke Tuinsteden van Amsterdam. Amsterdammers hebben het eigenlijk nooit over de Tuinsteden. Zij noemen dit gedeelte van Amsterdam Nieuw-West. De put die ontstond door de zandwinning voor het bouwen van de diverse wijken aldaar heet de Sloterplas. In de omgeving van die waterbak kun je een aantal van de scholen vinden die tussen Sinterklaas en Kerst een week lang hun deuren sluiten.

De leraren hebben in de week dat hun leerlingen elders zijn wellicht tijd om een fijne roman te lezen die speelt in die buurt waar ze werken. Het betreft Schuld van Walter van de Berg. In dit boek wandel je door de straten van de wijken rond de Sloterplas. Ook neemt Van den Berg je mee de huizen in, waar mensen leven die je moderne uitvreters zou kunnen noemen; mensen die in de criminaliteit terechtkomen omdat het hen aan kansen en mogelijkheden ontbreekt.

De vraag is evenwel of de leraren daar die week de tijd voor krijgen. De leerlingen zijn vrij; zij niet. Kijk, die leraren maken deel uit van een bestuur dat wordt geleid door mevrouw Joke Middelbeek. Zij vertelde in de Volkskrant wat de leraren de leerlingloze week gaan doen:

“De lerarenteams van de zestien Amsterdamse scholen gaan de vrijgekomen tijd overigens nuttig besteden: ze willen nadenken hoe ze de onderwijskwaliteit op peil kunnen houden. ‘Normaal lukt dat niet’, zegt Middelbeek, ‘want dan staat iedereen hier in de overlevingsstand.’

In dagblad Trouw omschreef Middelbeek de invulling van de week als volgt:

“Het onderwijs zit in een kramp. We moeten uit de overleefstand en terug naar de eigenlijke taak: leraar zijn. Adequate dingen doen voor de kinderen voor wie je verantwoordelijk voor bent. Met de leerkrachten gaan we in die week bij elkaar zitten en creatief nadenken. Bijvoorbeeld over de vraag: welke taken kunnen we overdragen? We gaan kijken naar het voortgezet onderwijs en meer vakdocenten inhuren, zoals dansers, sporters en technici. Met één roostermaker per vier scholen onderzoeken we hoe we dat in gaan vullen.”

Ik begrijp gerust de nood die het bestuur voelt. Het onderwijs is in een situatie beland alwaar een lange lijst van spreekwoorden en gezegden op van toepassing is. Het water staat ons om vijf voor twaalf aan de lippen en hierdoor maakt de kat haar rare sprongen, zullen we maar zeggen. Een week lang al je scholen sluiten is zo’n rare sprong. Een sprong waar andere bestuurders en schoolleiders overigens instemmend naar staan te kijken. Middelbeek betreedt een terra incognita en baant zo de weg voor hen die willen volgen. Ze marcheert ver voor de troepen uit en vergeleken bij de stap die zij heeft genomen is het huiswaarts sturen van een groep leerlingen of een klas verdelen een milde maatregel. Je zou kunnen zeggen dat deze maatregel van Middelbeek de keuzevrijheid van andere bestuurders en schoolleiders vergroot. De maatregel van Middelbeek is niet in bloed geschreven, maar draconisch is-ie wel. Het zal verleidelijk zijn om in het geval van meerdere dagen wegsturen of opdelen van leerlingen te verwijzen naar de scholen rond de Sloterplas en opmerken dat met die scholen vergeleken deze oplossing uiterst mild is.

Maar goed, de leerlingen blijven thuis en de leraren gaan naar school. Daar gaan ze ‘creatief nadenken’ over de problemen waarmee het bestuur en de scholen worden geconfronteerd. Dat vind ik een lastig idee. Ik ben leraar en je kunt me veel in de schoenen schuiven, maar niet dat ik mede-verantwoordelijk ben voor de diepe crisis in de publieke sector. Ik word er dagelijks mee geconfronteerd, dat klopt. En dagelijks probeer ik er het beste van te maken, maar ik heb niet de pretentie dat ik iets kan bijdragen aan de oplossing van een probleem dat zich als een woekerend kwaad diep in de wortels van onze samenleving heeft genesteld. Ik ben een vakman, geen fixer.

Leraren moeten vermijden dat ze mede-eigenaar worden van het probleem, vind ik. In dit geval geef ik de keizer graag wat des keizers is. Ik zou verwachten dat het bestuur de taak oppakt waar het voor staat. Ik zou, mocht ik werknemer van Middelbeeks bestuur zijn, dan ook weigeren mee te denken. Ik zou de kerstboom – het is immers openbaar onderwijs – opzetten en daarna een goed boek gaan lezen. Om creatief te kunnen denken heb ik veel kennis van de materie nodig. En die heb ik niet.

Nou goed, een advies zou ik, mocht ik Sloterplasleraar zijn, wel willen geven. Dat advies heeft te maken met het feit dat de ‘weeksluiting’ is aangekondigd door een bestuur voor openbaar onderwijs. Het bestuur zou kunnen aankondigen om alle scholen in het bestuur op te heffen. Dat is echter niet zomaar toegestaan, maar er ontstaat door zo’n besluit wel een interessante situatie:

Een stichting openbaar onderwijs kan een openbare school namelijk niet vrijwillig opheffen zonder dat de gemeente eerst de mogelijkheid is geboden zelf de school over te nemen en in stand te houden. Hiermee kan de gemeente, indien zij daartoe vanuit haar taak om zorg te dragen voor voldoende en kwalitatief goed openbaar onderwijs aanleiding ziet, invulling geven aan haar grondwettelijke zorg- plicht en zelfs daartoe weer als schoolbestuur fungeren

(Bron)

Als het openbaar onderwijs in Amsterdam weer bij de gemeente terecht zou komen – wat een geweldige tijd was dat voor een leraar, zeg ik uit ervaring – dan kan de wethouder die nu zo machteloos staat (Hoe onmachtig klinkt het schriel ‘te wapen’, dichtte J.C. Bloem eens) gericht beleid voeren. Laat haar dat terra incognita eens betreden en zien of haar beleid dan effect heeft. Mocht het haar lukken het lerarentekort aan te pakken op die scholen, dan zullen andere besturen vast en zeker volgen.

Eén gedachte over “Een week dicht”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s