Vos op het plein

“Dat het stil is in de klas zegt niets over de kwaliteit van de leraar. Stil en rustig is een voorwaarde, geen verdienste.”

(Eamon Connolly, Headteacher St. Thomas the Apostle)

We have scorched the snake, not killed it

Ik bracht vandaag een bezoek aan de katholieke jongensschool St. Thomas the Apostle, een middelbare school in een complexe Londense wijk. Als jurylid van de jury Excellente Scholen heb ik menig middelbare school in Nederland bezocht, maar nergens heb ik zoveel kwaliteit bij elkaar gezien als op deze school.

St. Thomas the Apostle wordt omschreven als strikt. Een school waar alles en iedereen in het gareel moet lopen. Dat is niet juist. De school is niet strikt, maar is gefundeerd op een structuur die ervoor zorgt dat de lestijd optimaal wordt benut. In een klas, op een school, met veel gestandaardiseerde processen en heldere gedragsverwachtingen lekt er weinig onderwijstijd. Door de kleine dingen – kauwgom, telefoons, aanspreektitel, etc. – goed te regelen ontstaan geen grote problemen en kun je gewoon lesgeven.

Ik zat bij een les Engelse literatuur en daar hebben de leerlingen 50 minuten zeer hard gewerkt. Er werd gesproken en geschreven over diverse passages uit MacBeth van Shakespeare. De paranoia van MacBeth en lady MacBeth kwam naar voren. De vraag waarom alle moorden buiten het gezichtsveld van de toeschouwers plaatsvinden, met uitzondering van die MacBeth, werd belicht en besproken. De vraag welke voorkennis de toeschouwers in die tijd meenamen als ze naar zo’n stuk gingen kwam aan bod. Verder vroeg de geweldige lerares, miss Rodin, de leerlingen: Waarom is de metafoor over de slang zo belangrijk voor het begrip van het toneelstuk? De leerlingen hadden een essay geschreven, daarop feedback gekregen en enkele tekortkomingen werden besproken. Hierna schreven alle leerlingen ter plekke een tweede versie, waarop de meesten van hen tijdens de les feedback kregen. Morgen hebben de leerlingen een test. Ze weten wat ze moeten weten en moeten kunnen om een goed cijfer te krijgen. Ze kregen nog enkele voorbeelden voor hun essay van de lerares; voorbeelden die ze zelf had geschreven.

De leerlingen in deze klas zijn 15 jaar oud. Ze wonen in een zeer complexe Londense wijk en komen uit gezinnen die veel sociale problematiek kennen. Wellicht kent u de film Renaissance Man (1994) waarin een mislukte ondernemer, gespeeld door Danny DeVito, een stel rekruten moet laten slagen voor hun basistraining. Hij doet dit onder meer door ze wegwijs te maken in het werk van Shakespeare. Leuk maar ongeloofwaardig. Vandaag zag ik hoe geloofwaardig het is om je literaire klassieken te onderwijzen aan jonge leerlingen. Het was een rijke les, met veel vragen, interactie en schrijven. Prachtig om te zien, geweldig om te ervaren.

In alle klassen waar ik vandaag langs en binnenliep werd les gegeven. Stof werd herhaald, besproken, uitgelegd en geoefend. Leerlingen zaten stil in de klas, maakten werk en overlegden waar nodig rustig met elkaar. Als je weinig tijd hebt om leerlingen die met een achterstand je school binnenkomen zo ver mogelijk te brengen, dan heb je geen tijd te verliezen. Zo weet de school dat veel van de leerlingen die instromen laaggeletterd zijn. Daarom wordt er ’s morgens eerst 25 minuten samen gelezen, klassikaal. De twee jongens die de rondleiding verzorgden, lazen hierdoor veel; thuis kwam het er minder van. Bovendien, wat is thuis? Een van de leerlingen woont al twee jaar met zijn ouders en drie broers en zussen in een bed & breakfast. Op één kamer. Dan wordt school je thuis en is thuis de plek waar je eet en slaapt.

Leraar in de steigers

Londen is een stad in de steigers. Overal wordt gebouwd en uitgebreid. In het Nederlandse onderwijs is de term scaffolding ingeburgerd. Leerlingen krijgen veel ondersteuning en hulp aangeboden om nieuwe lesstof te leren. Langzaam maar zeker trekt de leraar zich terug; de steiger wordt afgebroken.

Voor leraren is scaffolding eveneens van wezenlijk belang. De structuur die St. Thomas the Apostle heeft aangebracht, zorgt ervoor dat startende leren zich ten volle kunnen richten op hun primaire taak. Ze krijgen klassen en leerlingen die de mores van de school van binnen en van buiten kennen. Leerlingen ook, die weten dat deze school hun springplank kan zijn naar een goede toekomst. Greg Ashman schrijft in zijn boek The truth about teaching dat startende leraren bij het klassenmanagement het beste de behavioristische benadering kunnen gebruiken. Dat zie je beginnende leraren op deze school doen. Ervaren leraren hebben dat niet nodig. Ze profiteren optimaal van de structuur en kunnen hierdoor geweldige lessen geven. Om het simpel te zeggen: Leraren op St. Thomas the Apostle oefenen veel meer dan leraren op scholen, zoals in Nederland, waar de rust in en buiten de klassen vaak ver te zoeken is.

De onderliggende structuur van de school is een middel om het doel, geweldig onderwijs geven en fantastische resultaten halen, te bereiken. De misvatting is vaak dat de structuur het doel is. Een andere misvatting is het idee dat een school met een heldere structuur geen oog heeft voor de leerlingen. Er is voortdurend contact tussen schoolleiding en leraren met de leerlingen en de gesprekken en contacten zijn zeer persoonlijk. Leraren tonen oprechte belangstelling voor hun leerlingen en delen de ambities die de leerlingen hebben. Connolly vertelde het verhaal van een gestructureerde school waar de leerlingen in opstand waren gekomen. Dat was niet vanwege die structuur, maar omdat de resultaten van de leerlingen niet beter werden. Wat had het voor zin om je in de school netjes te gedragen als dat het enige resultaat van onderwijs was?

stedelijke-vos-11155110

10.000 vossen

Er leven zo’n 10.000 vossen in Londen. Connolly vertelde dat deze dieren hondsbrutaal zijn. Een baby was zelfs aangevallen door een vos. In gedachten schudde ik mijn hoofd en dacht een urban legend te horen. Maar Connolly bleek, toen ik het nazocht, gelijk te hebben. We kwamen er op, omdat op het stille plein, op deze stille en heerlijke school een vos in de zon zat. Het keek brutaal onze kant op. Nee, niet brutaal. Tevreden eerder. Precies zoals leerlingen zich op die school voelen. Iets wat jij als bezoeker ook voelt.

Wat een geweldige school.

 

 

Advertenties

3 gedachten over “Vos op het plein”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s