De leraar, de stagiaire en het GRIMM-model

In het basisonderwijs wordt veel gewerkt met het GRRIM-model. Kort gezegd behelst GRIMM een instructiemodel waarbij de leraar geleidelijk, stap voor stap, de verantwoordelijkheid van de les bij de leerling legt.

Schematisch ziet het GRIMM-model er zo uit:

UnknownVeel Nederlandse leerlingen kennen ondertussen wel het ik-wij-jullie-jij dat bij dit model hoort.

Wij gebruiken het model bij veel instructielessen. Daarover voeren we binnen het team regelmatig gesprekken. Als je op internet zoekt naar het GRIMM-model, dan zie je vaak de combinatie begrijpend lezen en dit model. Wij denken als schoolteam dat juist bij begrijpend lezen en verdiepend lezen de laatste fase van het model – jij doet het zelf – vaak niet aan bod komt. We gebruiken moeilijke teksten en dat vraagt intensieve instructie en begeleiding door de leerkracht. Als je het zelf kunt is de tekst waarschijnlijk te gemakkelijk denken wij.

Ten aanzien van dit model hebben we een tweede ontwikkeling doorgemaakt. Zo vatten wij ons thematisch onderwijs op als een in de tijd uitgestreken GRIMM-model. Een thema duurt 4 weken. In de eerste fase doet de leraar aan kennisoverdracht. Zij is aan het woord, laat zaken zien, leest teksten voor en helpt leerlingen bij het noteren en leren van de kennis. In de tweede fase, als de inhoudelijke doelen van het thema zijn gehaald, ontstaat er meer interactie met en tussen de leerlingen. Tijdens deze fase vindt verdiepend lezen plaats, worden er (filosofische) gesprekken gevoerd en schrijven leerlingen teksten waarin ze zelf meer ruimte krijgen om hun ideeën en gedachten te delen. Hierbij wordt vaak samengewerkt. In de afsluitende fase kan de leerling onderzoek doen en het geleerde in een nieuwe context toepassen. Die fase bereiken de leerlingen overigens alleen als we er zeker van zijn dat de doelen van het thema zijn behaald.

Dit prachtige inzicht komt overigens van mijn collega Heleen Buhrs.

Nu de derde ontwikkeling. Vanmorgen was ik bij een bijeenkomst van schoolopleiders. Ik ben zo’n schoolopleider. Ik begeleid leraren bij het begeleiden van studenten. Dat vat het wel zo’n beetje samen. Tijdens deze bijeenkomst liep ik een rondje door de school waar ik op bezoek was en ik dacht na over de vraag hoe ik de stagiaires (studenten) een nog betere begeleiding zou kunnen bieden. En toen schoot dat GRRIM-model me te binnen. Stel je nu eens voor dat je een stageperiode van een student inricht volgens het GRRIM-model, hoe zou dat er uitzien? Laat ik de 4 fases eens langs lopen.

Fase 1 – ik doe het voor. In deze fase geeft de leraar de lessen. De student zit in de klas, maakt aantekeningen en stelt na afloop vragen over de lessen. Deze fase kan enkele weken duren. Tijdens de stagedag kijkt de student ook in andere groepen en krijgt tijd om het schoolplan, de schoolgids en andere belangrijke aspecten van de schoolorganisatie te bespreken. Hebben ze dat ook meteen gehad, moet u maar denken.

Fase 2 – Wij doen het samen. In deze fase bereiden de student en de leraar de lessen samen voor. Lesdoelen worden gesteld, CvB-vragen bedacht, etc. De les wordt samen gegeven. De leraar doet een deel, daarna de student, vervolgens de leraar weer, etc. In de loop van dit proces legt de leraar langzaam meer verantwoordelijkheid bij de student. Die stelt het lesdoel, of geeft aan welke stappen er in de les moeten worden gezet.

Fase 3 – Jullie doen het. De student bereidt de lessen voor en geeft deze ook. De leraar zit of staat naast de student en geeft tijdens de les direct feedback aan de student en stuurt bij waar nodig. De student wordt er bijvoorbeeld aan herinnerd om nog even te controleren of het lesdoel is behaald. Of krijgt aanmoediging als het even nodig is.

Fase 4 – Jij doet het. De student staat zelf voor de klas en geeft de lessen. De leraar zit achterin de klas, kijkt toe en geniet.

Ik ga dit model eens toepassen bij een nieuwe stagiaire. Dus als je student bent, dit leest en je komt bij mij in de klas als “kwekeling”, dan gaan we het zo aanpakken. En tegen de lezers die zich nu afvragen hoe ik hierin differentieer zou ik willen zeggen: door middel van incrementalisme. Je zou je kunnen voorstellen dat een eerstejaars student langer nodig heeft om in fase 4 te komen dan een meer ervaren student, maar hé niets is zeker. Ik zet samen met de student kleine stappen, maar doordacht zullen ze zijn. En samen komen we er.

Ik denk zomaar dat dit weleens iets zou kunnen zijn.

 

Eén gedachte over “De leraar, de stagiaire en het GRIMM-model”

  1. Het idee vind ik niet verkeerd. Tenslotte is de student een leerling van je. Ik heb wel twijfel bij fase 3. Zou het kunnen zijn dat je door in de klas feedback te geven het gezag van de student ondermijnt? Als je als leraar in de klas een leerling feedback geeft, dan zijn de anderen ook leerlingen en gelijkwaardig aan de leerling die je feedback geeft. Geef je je student feedback, dan hebben de anderen in de klas een andere rol dan de student en ligt er een andere relatie. Welke uitwerking zou dat kunnen hebben op de interactie tussen student en leerlingen?
    Op televisie zag ik (weet even niet meer in welk actualiteitenprogramma) een paar jaar terug dat er met oortjes werd gewerkt. De student had een oortje in en de leraar zat achter in het lokaal en fluisterde de student via een microfoontje toe. Je kunt ook met een camera werken en de observant in een andere ruimte plaatsen. De leerlingen in de klas hebben dan veel minder in de gaten dat er feedback wordt gegeven en horen ook niet welke feedback wordt gegeven. Dat zou misschien voor de student een veilige(re) invulling voor fase 3 kunnen zijn.
    Ik ben vooral nieuwsgierig naar wat dit zou betekenen voor de relatie tussen de leerlingen en de student. Zouden de leerlingen door die aanpak een beeld van de student kunnen krijgen dat de student er niets van bakt (wordt immers door opleider/begeleider gecorrigeerd/voorzien van feedback)? En kan het bijvoorbeeld helpen om gebruik te maken van codes die je met elkaar afspreekt, die begeleider en student exact begrijpen, maar de leerlingen niet? Of zou het voor de leerlingen niet uitmaken dat een stagiaire herhaaldelijk van feedback wordt voorzien? Ben benieuwd hoe dit in de praktijk uitpakt.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s