Een links stembusakkoord in Amsterdam

Ik ga al een tijdje mee in het onderwijs. Ik heb weleens gestaakt. Meestal om salaris. Dat leverde verdraaid weinig op. Ik weet nog hoe Kok in zijn regeerperiode weigerde de salarissen van leerkrachten te verhogen. De economie draaide als een zonnetje, maar als wij er ook nog geld zouden bij krijgen, dan zou de economie oververhit raken. Er is altijd wel een goed argument te vinden om ons over te slaan.

Ik werk al jaren in Amsterdam en omgeving en hier in de hoofdstad heeft links jarenlang de scepter gezwaaid. Er zijn talloze redenen te noemen waarom de PvdA is verschrompeld tot een partij in de marge. Als je naar Amsterdam kijkt, dan zal het zonder meer te maken hebben met de arrogante kliek die keek en zag dat het goed was. Kijk je landelijk, dan denk ik dat het – zeker voor mij – te maken heeft met het blind omarmen van het neo-liberalisme (de ideologische veren afgeschud, toch Wim?) en het meewerken aan het uithollen van de middenklasse. Daar hebben, naast andere beroepsgroepen, mensen last van gehad die werken in een sector waar het niet om productie gaat en om winst maken, maar om niet-materiële zaken. Zaken als zorg, onderwijs en veiligheid.

De overheid, zowel landelijk als lokaal, heeft erg weinig gedaan om in de jaren dat ik in het onderwijs werk (bijna 25 jaar) goed voor deze groepen werknemers te zorgen. Ik zeg het elke keer weer, maar een partij als de PvdA had de ellende kunnen zien aankomen als ze wat beter had geluisterd naar, bijvoorbeeld, die ene trambestuurder. Het staat nergens zo goed beschreven als in Niet spreken met de bestuurder van Gerard van Westerloo. Dit boek verscheen in 2003 en bevat reportages die teruggaan tot 1984. In de reportage uit 1984 wordt een trambestuurder opgevoerd die de term socialen munt:

De socialen hadden het in Nederland heel erg en in Amsterdam helemaal voor het zeggen. Zij waren er de schuld van dat mensen als hij, postbodes, trambestuurders, arbeiders, gewone mensen als vreemdeling rondliepen in de buurt waar ze wonen, als verdwaald in het bedrijf waar ze werken. Ze konden praten, dat moest je ze nageven. Daar leefden ze van. Jij kon lullen wat je wilde, ze wisten het tóch beter. Ze wisten precies hoe verdraagzaam jij moet zijn. Wilde je iets terugzeggen, dan was je aan heropvoeding toe, als je tenminste geen onverbeterlijke fascist was.

En toen kwam Fortuyn. Een half jaar na de moord op Fortuyn (6 mei 2002) sprak Van Westerloo in Amsterdam de bobo’s van de PvdA toe. Hij refereerde aan de trambestuurder uit 1984 en zei dit over de electorale klets om de oren die in 2002 het verval van de PvdA inzette:

Het wezen daarvan (van die verkiezingsnederlaag, MB) is niet dat uw traditionele kiezers naar Fortuyn zijn overgelopen omdat hij gelijk heeft en u niet. Het wezen daarvan is dat u ze in de steek hebt gelaten in hun gelijk én in hun ongelijk. De kwestie is niet dat uw waarden al die tijd niet hoogstaand en humanistisch zijn geweest. Het probleem is dat u de last van die waarden hebt afgeschoven op de schouders van wie uw eigen kiezers waren. U heeft er goed aan gedaan om ze niet naar de mond te praten. Maar u heeft er totaal verkeerd aan gedaan door ze met hun last alleen te laten.

De retorische vraag is of er iets veranderd is.

In hetzelfde boek staat een stuk over een interessant onderzoekje dat door een Brabantse CDA-er werd gedaan. Die keek naar het beroep van volksvertegenwoordigers die op lokaal, provinciaal en landelijk niveau de taak hebben het bestuur te controleren. Aan linkerzijde kwamen die in overgrote meerderheid voort uit datzelfde bestuur. Ambtenaren dus die zichzelf controleren.

Ik controleer ook dingen. Ik zoek uit waar de kinderen van de lokale, progressieve politici schoolgaan. Zijn ze werkelijk zo betrokken bij de zaken die wij op een school als de mijne op het bordje krijgen als ze zeggen? Laten zij ons ‘alleen met onze last’? Het antwoord laat zich raden.

Progressief zijn is niet zo moeilijk als je binnen het openbaar bestuur je carrière opbouwt. Na de gemeentepolitiek wacht de landelijke politiek. En anders is er wel een baan op te rapen in het maatschappelijk middenveld. Die CDA-motor is ook een banenmachine voor linkse politici. Ze wonen al mooi, hebben het goed voor elkaar en kunnen rond hun 60e besluiten om het wat rustiger aan te doen. Kijk naar wat politieke macht met Marleen Barth heeft gedaan. Hoe kun je opkomen voor de verworpenen der aarde als je niet snapt dat je in Amsterdam nauwelijks iets kunt huren onder de € 1.000 maar dat voor jezelf in Blaricum het maximum vindt?

Maar terug naar het onderwijs. Waarom zou je de PvdA in Amsterdam nog een kans geven als je ziet wat ze hebben afgebroken met het KBA-traject? Ook de politieke afhandeling van die zaak – kritisch rapport, la open, mondje dicht – toonde de afstandelijkheid waarmee linkse politici omgaan met ‘onze last’. En vergeet niet dat er andere linkse partijen meereden op de onderwijsbrommer van Asscher cs.

Waarom zou je je stem geven aan partijen die al jaren aan de knoppen draaien of hebben gedraaid en tot op heden niets hebben geregeld voor leerkrachten die geen parkeervergunning hebben, hun reiskosten niet volledig krijgen vergoed, geen betaalbare woning kunnen vinden en vaak op scholen moeten werken waar de (bestuurs)elite met een boog omheen loopt. Als je er de afgelopen jaren weinig concreets aan hebt gedaan, maak ik me geen illusies voor de nabije toekomst.

Je kunt mensen jarenlang de last laten dragen van je eigen verheven opvattingen, maar dat gaat ten koste van je geloofwaardigheid. In Amsterdam heeft de politiek het probleem van een dreigend lerarentekort jaren gelaten voor wat het is. En dan kun je wel een stembusakkoord sluiten, maar je moet vervolgens niet raar opkijken als (progressieve) leerkrachten die in Amsterdam wonen en werken er geen boodschap aan hebben.

Ik in ieder geval niet.

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s